’ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್’ (Energy Drink) ಎಂಬ ಲೇಬಲ್ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (FSSAI) ಹಾಗೂ ಪಾನೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್‌ಗೆ (RCPL) ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಧ್ಯಂತರ ರಿಲೀಫ್ ನೀಡಿದೆ. ಕ್ಯಾಂಪಾ ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್ ಮೇಲಿನ ಲೇಬಲ್ ತೆಗೆಯುವಂತೆ ಎಫ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಐ ಜೂನ್ 30ರಂದು ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಮಿತ್ ಮಹಾಜನ್ ಅವರು ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕ್ಯಾಂಪಾ ಉತ್ಪನ್ನವು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅದೇ ಲೇಬಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಲಿದ್ದು, ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ನವೆಂಬರ್ 5ರಂದು ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಪೆಪ್ಸಿಕೋ, ಮಾನ್ಸ್ಟರ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶ
ರಿಲಯನ್ಸ್‌ಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ವಿನಾಯಿತಿ ಪೆಪ್ಸಿಕೋ ಹಾಗೂ ಮಾನ್ಸ್ಟರ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಸ್ಟಿಂಗ್ (Sting) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಪೆಪ್ಸಿಕೋ ಹಾಗೂ ಮಾನ್ಸ್ಟರ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ‘ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್’ ಲೇಬಲ್ ಇರುವ ತಮ್ಮ ಹಾಲಿ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು (Existing stock) ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ವಿವಾದಿತ ಲೇಬಲ್ ಬಳಸಿ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ ಉದ್ಯಮದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬಲ್ ಕೈಬಿಡಲು ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದವು ಎಂಬ ಎಫ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಐ ವಾದದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸಿದೆ.
ರಿಲಯನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ರೆಡ್‌ಬುಲ್‌ಗೆ ರಿಲೀಫ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೇಕೆ?
ಎಫ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಐ ಯಾವುದೇ ‘ಕಾರಣ ಕೇಳಿ ನೋಟಿಸ್’ (Show-cause notice) ನೀಡದೆ ಹಾಗೂ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ ಏಕಾಏಕಿ ಲೇಬಲ್ ತೆಗೆಯುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಿಲಯನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತ್ತು. ಈ ಹಿಂದೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ರೆಡ್‌ಬುಲ್ (Red Bull) ಕಂಪನಿಗೂ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೋರ್ಟ್ ರಿಲೀಫ್ ನೀಡಿತ್ತು. ಇದು ಕೇವಲ ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಯಾಗಿದ್ದು, ‘ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್’ ಪದ ಬಳಕೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿಲ್ಲ.
ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ಈ ಲೇಬಲ್ ವಿವಾದವು ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ. ರಿಲಯನ್ಸ್ ಬಳಿ ‘ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್’ ಲೇಬಲ್ ಇರುವ 16.8 ಕೋಟಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ 12 ಕೋಟಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲಿಗಳ ದಾಸ್ತಾನಿದೆ. ಪೆಪ್ಸಿಕೋ ಬಳಿ ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 49.2 ಕೋಟಿ ಬಾಟಲಿಗಳು ಹಾಗೂ 2.6 ಕೋಟಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು.
ಕೆಫೀನ್ ಯುಕ್ತ ಪಾನೀಯಗಳಿಗೆ ‘ಎನರ್ಜಿ ಡ್ರಿಂಕ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಹಾಗೂ ಅದರಿಂದ ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಯಮಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಎಫ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಐ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವೇ 2024ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ ಸಲಹೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು ಎಂದು ಕಂಪನಿಗಳು ವಾದಿಸುತ್ತಿವೆ. ನವೆಂಬರ್ 5ರಂದು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಸಿಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.